piątek, 8 lutego 2013

Historyczne granice Dolnego Śląska

W internecie można natrafić na wiele map Śląska oraz jego poszczególnych części składowych. Najwięcej jest map historycznego Śląska utożsamianego z pruską prowincją Śląsk oraz Dolnego Śląska utożsamianego z Województwem Dolnośląskim. Celowo pomijam tutaj kwestię Górnego Śląska, gdyż nie ma większych problemów z określeniem jego historycznych granic, ponieważ w tej części regionu istnieje silna tożsamość regionalna pielęgnowana przez ludność autochtoniczną. Tak więc wracamy do kwestii Dolnego Śląska. Utożsamianie Śląska z pruską prowincją Śląsk i Dolnego Śląska z pruską prowincją Dolny Śląsk jest delikatnie mówiąc uproszczeniem. Może to wynikać z niewiedzy lub czystej ignorancji i niechlujności osób, które stawiają znak równości między pruską prowincją Dolny Śląsk a historycznym Dolnym Śląskiem.
 
Pewnie zadajecie sobie w tym momencie pytanie w czym tkwi problem? 

Już wyjaśniam:
 
Prawie cały historyczny Śląsk znalazł się w 1742 roku w granicach Królestwa Prus. Władze państwa szanowały ustalony porządek administracyjny i historyczny wytworzony na przestrzeni minionych wieków, ale tylko do 1816 roku. Do tego roku przeprowadzono kilka małych korekt na poziomie powiatów (okręgów). Rewolucyjne zmiany w organizacji regionu zaszły w latach 1808-1816 i przeszły do historii pod nazwą reformy Steina-Hardenberga. Wówczas to Śląsk stał się jedną z pruskich prowincji. Istotnym z punktu widzenia historycznych granic Dolnego i Górnego Śląska stał się rok 1816. To właśnie w tym roku doszło do zaburzenia historycznego podziału Śląska na dwie części.
 Na czym polegało to złamanie podziału na historyczny Dolny i Górny Śląsk ?

Do Dolnego Śląska włączono 1 maja 1816 roku hrabstwo kłodzkie oraz powiaty historycznie przynależne do Dolnych Łużyc (lubański, zgorzelecki, różbarski i wojrowicki). Jednocześnie odłączono od Dolnego Śląska jego historyczne ziemie - powiaty nyski, grodkowski i kluczborski. Ponadto poza granicami pruskiej prowincji Dolny Śląsk  znajdowały się historycznie dolnośląskie powiaty: krośnieński i świebodzińsko-sulechowski, które włączono do prowincji Brandenburgia.

Dlatego też, utożsamianie Dolnego Śląska, czy też całego Śląska z pruską prowincją Śląsk jest wielkim błędem.  
  


            Drugą błędną mapą przedstawiającą historyczny Dolny Śląsk, jest mapa obecnego Województwa Dolnośląskiego. Zwolennicy tak pojmowanego Dolnego Śląska również nie mają „zielonego pojęcia” o historycznych granicach Dolnego Śląska. W tym przypadku problem jest zbliżony do sprawy pruskiej prowincji Dolny Śląsk. Województwo Dolnośląskie nie pokrywa się z historycznym obszarem Dolnego Śląska.

 
Dlaczego ? 

Odpowiedź jest prosta. W skład tego województwa wchodzą dolnołużyckie powiaty: lubański, zgorzelecki oraz powiat kłodzki, który jest odrębną jednostką historyczno-geograficzną tj. ziemią kłodzką. Poza granicami Województwa Dolnośląskiego znalazły się historycznie dolnośląskie: powiat brzeski z wyłączeniem gminy Grodków i Popielów,  powiat namysłowski z wyłączeniem gminy Pokój, powiaty żagański, nowosolski, zielonogórski, krośnieński, świebodziński, wschowski oraz miasto Zielona Góra. Ponadto poza granicami Województwa Dolnośląskiego zostały historycznie dolnośląskie gminy: Rychtal, Perzów, Bralin i Sośnie.
  
Poniżej przedstawiam mapę Dolnego Śląska w jego historycznych granicach:
* kolor czerwony to granice historyczne Dolnego Śląska - uwzględniają ona wszystkie historycznie przynależne do Dolnego Śląska ziemie
   

   
    
   
Poniżej przedstawiam mapę Dolnego Śląska w jego historycznych granicach:


* kolor zielony - uwzględnia ona tylko ziemie leżące na ternie obecnej Polski
   
  
   
   
  

Historyczne granice regionu Śląsk z podziałem na Dolną i Górną jego część:

1) Historyczne granice regionu Dolny Śląsk - KOLOR ZIELONY
2) Historyczne granice regionu Górny Śląsk - KOLOR ŻÓŁTY
     


     

8 komentarzy:

  1. Z całym szacunkiem, ale ziemia lubańska i zgorzelecka to historycznie chyba raczej GÓRNE, a nie Dolne Łużyce...

    OdpowiedzUsuń
  2. Kluczbork na Dolnym Slasku ?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ten komentarz został usunięty przez autora.

      Usuń
    2. Kluczbork historycznie jest dolnośląskim miastem, został włączony do prowincji górnośląskiej po 1818r. tak jak Nysa

      Usuń
  3. Polecam gorąco stronę poświęconą historii Śląska i tożsamości śląskiej:
    http://arkadiuszkarski.uw.hu/silesiana.html

    OdpowiedzUsuń
  4. O ile dzisiejsza granica z Wielkopolską jest OK to takie bezsensowne twory jak Opolskie i Lubuskie niszczą Dolny Śląsk. To są udawane województwa pierwsze z nich swoją zachodnią część od lat niszczy i traktuje w zasadzie jak zakładników , bo rządzi tam nieprzerwanie MN. Niestety takie niby województwa wyposażono również w propagandowe lokalne media które pierwsze co zrobiły to przegnały reporterów wrocławskiego ośrodka i uprawiają jedynie słuszną propagandę sukcesu tych lokalnych władz. Dajmy na to obraz takiego opolskiego jest wspaniały, tematy o jakiś próbach secesji przygranicznych powiatów marginalizowane, nie wspominając o tragicznej komunikacji i tym, ze opolskie eksportuje bezrobotnych do Wrocławia. Lubuskie to jest dokładnie to samo z drugiej strony- wciskanie kitu o jakiejś samodzielności, potencjale, przyszłości podczas gdy wszyscy wiemy, że to województwo jest potrzebne tylko jego administratorom.
    Tak więc aby Dolny Śląsk był rzeczywiście czymś należałoby zmniejszyć liczbę województw przynajmniej o te 2.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Województwo opolskie i lubuskie funkcjonują jedynie dzięki dotacją rzadowym tzw. janosikowe. Pierwotny projekt reformy administracyjnej z 1998 r. nie przewidywał istnienia tych dwóch małych jednostek. Dobrze napisałes ze wojewodztwa te istnieją tylko dla aparatu partyjno-urzędniczego. To wlasnie dzieki protestom SLD postaly te wojewodztwa bo byly to bastiony postkomunistów.

      Usuń
  5. Autor popełnia zasadniczy błąd - historyczny :) Czym bowiem są historyczne granice Śląska? Są to granice przyjęte na określony moment historyczny. Mamy w artykule krytykę rożnych momentów historycznych, które według autora nie nadają się na mówienie o historycznych granicach i mapkę, którą autor uważa za "prawidłowe" granice ale nie mówi dlaczego i jaki moment w historii przyjął ustalając te granice.

    OdpowiedzUsuń